Hemelvaart

VAN WOLKENLIFT TOT HAND VAN GOD

Vandaag is het Hemelvaart of Ascensio Domini (klinkt als een spreuk uit Harry Potter), de dag waarop de Christenen herdenken dat Jezus naar de hemel ging. Ehm… was hij daar nog niet? Nee, in de tijd tussen Pasen en Hemelvaart (precies veertig dagen later), wandelde de Zoon Gods nog vrolijk rond op deze aarde. Zo crashte hij een dinerparty van de Emmaüs en vertelde hij Maria Magdalena om hem niet aan te raken, noli me tangere (misschien om latere geruchten uit de wereld te helpen? 😉 ).

Met Hemelvaart komt een einde aan het godswonder van de opstanding en wordt Jezus opgenomen in de hemel. Uiteraard hebben kunstenaars de hemelvaart weer vermakelijk verbeeld (jeej!).

Voetjes van de vloer!

Let even op de voetafdrukjes in de olijfberg! Hiermee geeft de kunstenaar ontzettend slim aan dat Christus vanaf de berg omhoog gaat (hemelvaart) en dus niet naar beneden komt (laatste oordeel).

Lucas Cranach, Hemelvaart van Christus, 1521-22, houtsnede. Foto: statenvertaling.net.

Lucas Cranach, Hemelvaart van Christus, 1521-22, houtsnede. Foto: statenvertaling.net.

Hongerige wolk

In sommige gevallen lijkt Jezus als een sliert spaghetti te worden opgeslurpt door een hongerige wolk. In de onderstaande miniatuur zijn alleen diens voetjes nog zichtbaar (en is zijn roze gewaad net een tongetje).

Zie ook even hoe prachtig één van de apostelen het hoofd helemaal naar achteren heeft gebogen om niets te missen.

Hemelvaart, Spaans handschrift, tweede helft 15de eeuw, Egerton 2653 f. 156v, British Library, London. Foto: British Library.

Hemelvaart, Spaans handschrift, tweede helft 15de eeuw, Egerton 2653 f. 156v, British Library, London. Foto: British Library.

Wolken liftje

Hier wordt Christus, omringd door een soort groene amandel (een mandorla), omhoog gedragen door een verrassend klein wolkje (wat ironisch genoeg op een steen lijkt). Op aarde nemen de engelen nog even netjes afscheid van het uitzwaai-comité, terwijl Gods Zoon al wordt verwelkomd in het hemelrijk.

Augsburg Sacrament, Duits handschrift, 11de eeuw, British Library, Londen. Foto: British Library.

Augsburg Sacrament, Duits handschrift, 11de eeuw, British Library, Londen. Foto: British Library.

‘Pak maar mijn haaannndddd’

Op het ivoren paneeltje hieronder toont God zich bijzonder hulpvaardig. Via een trap van wolken wandelt Christus naar de hemel, terwijl zijn Vader hem de hand reikt.

Dit paneeltje is gedateerd omstreeks 400 en stamt dus uit de overgangsperiode tussen Oudheid en Christendom. Je kunt dit onder andere zien aan de klassieke gewaden van de personages, maar ook aan het jeugdige uiterlijk van Christus. In de begintijd had hij namelijk nog geen lange lokken en hipster baardje.

Hemelvaart, ca. 400, ivoor,  Home / Sammlungen / Skulpturen 5 / 77 Auferstehung und Himmelfahrt Christi Rom, um 400, Elfenbein 18,7 x 11,5 cm, Bayerisches Nationalmuseum, München. Foto: Bayerisches Nationalmuseum.

Hemelvaart, ca. 400, ivoor, 18.7 x 11.5 cm, Bayerisches Nationalmuseum, München. Foto: Bayerisches Nationalmuseum.

 

Hemelvaart, de musical

De voorgaande voorbeelden doen vermoeden dat de hemelvaart meestal ingetogen werd verbeeld, maar niets is minder waar. In de zeventiende (en achttiende) eeuw slaat de dramatiek in de kunsten toe en hebben schilderijen soms wat weg van een musical (soms geslaagd, soms niet). Een prachtig voorbeeld is deze Hemelvaart van Rembrandt. Het werk druipt over van de dramatiek door de uitgesproken gebaren van de toeschouwers en het felle spotje op Christus, maar het wordt nooit te veel. Rembrandt weet precies hoe de dramatiek te doseren (hoewel, ik kan Jezus bijna horen zingen!).

 

Rembrandt, Hemelvaart, 1636, olieverf op doek,  93 x 68.7 cm, Alte Pinakothek, München. Foto: Wikimedia Commons.

Rembrandt, Hemelvaart, 1636, olieverf op doek, 93 x 68.7 cm, Alte Pinakothek, München. Foto: Wikimedia Commons.

 

Een weetje ter afsluiting:

Door de Hemelvaart werd Christus in zijn volledigheid opgenomen in Gods rijk (mazzelaar). Er blijft dus geen enkel stukje van hem achter op aarde. Hierdoor zijn er dus geen relieken van Christus lichaam, zoals botten of haren (dit geldt overigens ook voor Maria). Gelukkig zijn er wel honderden kruizen, mysterieuze lijkwades en mythische speren bewaard gebleven.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s