Koptelefoon

MODERNE TECHNOLOGIE IN MIDDELEEUWSE KUNST?

Tijdens een bezoekje aan het Rijksmuseum, deed ik deze week een wonderlijke ontdekking. Op een beeld uit de zestiende eeuw vond ik een koptelefoon! Wat doet dat ding daar?! Ver voor de tijd van de elektriciteit en muziekkastjes met appeltjes. Volledig kunsthistorisch onverantwoorde verklaringen dwaalden door mijn hoofd: een moderne vervalsing, toeristen uit de toekomst (met audiotour) of toch de vertrouwde aliens?

Helaas blijkt de waarheid iets minder spannend… (hmmm, slechte opwarmer dit, maar lees toch even verder…).

Uhm... Koptelefoon? Foto: Teuntje | Een Koud Kunstje.

Uhm… Koptelefoon? Foto: Teuntje | Een Koud Kunstje.

Om toch nog een beetje de spanning op te bouwen (jaja, wat ze bij The Voice kunnen, kan ik ook), eerst even iets over het beeld in kwestie.

De reusachtige vrouw is de heilige Ursula van Keulen. In het echt was zijn uiteraard geen reus, maar de dochter van koning Dionotus. Heel Europa sprak over haar ongekende schoonheid en vrome karakter (lees: het was een lekker ding, maar wel zo puur als sneeuw, SCORE!). Het duurde dus niet lang voordat een jongeman om haar hand vroeg. De christelijke Ursula had alleen niet zoveel zin om met deze heidense koning te trouwen en ze verzon een list.

Ze beloofde de koning haar hand, mist hij zou voldoen aan haar eisenlijst (waartegen zelfs über diva Beyonce -u- zou zeggen). Ten eerste zou Ursula een driejarige bedevaartstocht naar Rome mogen maken, om daar toestemming voor het huwelijk te vragen. Omdat ze natuurlijk wel veilig moest reizen, en wat gezelschap wilde onderweg, verzocht ze haar aanstaande elfduizend jonkvrouwen te sturen. Daarnaast eiste ze dat de Engelse koning zich ondertussen liet omvormen tot een vroom Christen (inclusief de nodige Bijbelkennis en een doopfeestje).

Jammer genoeg voor Ursula, was de Engelse koning vastberaden en hij ging ging akkoord deze idiote eisenlijst. Dus de prinses moest met gepaste tegenzin op reis naar Rome, niet wetende dat het op de terugweg verschrikkelijk mis zou gaan.

Na het tripje Rome deed Ursula, samen het haar elfduizend maagden, de Duitse stad Keulen aan. Waar het noodlot de nietsvermoedende groep verwelkomde. Het maagdelijke gevolg werd namelijk overvallen door de Hunnen en de elfduizend maagden werden bruut vermoord. De leider van de Hunnen probeerde Ursula nog te huwen, maar toen de christelijke dame weigerde werd ook zij doorboord met pijlen. Gelukkig gaf deze vrome martelaarsdood de prinses wel een vrijkaartje richting hemel.

Een andere versie van de mythe verhaald hoe Ursusla door haar vader wordt uitgehuwelijkt aan een heidense vent en daarop met haar elfduizend maagden vlucht. Helaas gaat ze ook in deze versie richting Keulen, waar haar eveneens het noodlot wacht.

In het kort: Het beeld in het Rijksmuseum toont dus de Heilige Ursula, terwijl haar elfduizend maagden (denk de overige 10.990 figuren er even bij) schuilen onder haar mantel.

Anoniem, Sint-Ursula met haar maagden, ca. 1525, eikenhout met latere beschildering, hoogte 100 cm, Rijksmuseum, Amsterdam. Foto: Teuntje | Een Koud Kunstje.

Anoniem, Sint-Ursula met haar maagden, ca. 1525, eikenhout met latere beschildering, hoogte 100 cm, Rijksmuseum, Amsterdam. Foto: Teuntje | Een Koud Kunstje.

En nu eindelijk terug naar de ‘koptelefoon’ (bedankt voor het verder lezen!).

Het zijn namelijk … (tromgeroffel graag)… oorraderen. Huh? Wat! Oorraderen. Althans ik denk dat ze het geval zo noemen op de website van het Rijksmuseum (specialisten van middeleeuwse kledij, help mij!).

Hoe het geval ook mag noemen, als je de ‘koptelefoon’ van de zijkant bekijkt, lijkt het nog het meest op een soort van ingewikkeld kroontje. Dus het futuristische staaltje techniek, blijkt gewoon een kekke haaraccessoire te zijn. Anticlimax!

Hoewel, de specialisten van middeleeuwse mode (zooooo, vorig seizoen!) kunnen er natuurlijk naast zitten… En wie weet is het toch een toerist uit de toekomst met audiotour! 🙂

Of toch een soort kroontje? Foto: Teuntje | Een Koud Kunstje.

Of toch een soort kroontje? Foto: Teuntje | Een Koud Kunstje.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s