Kijk, een eenhoorn!

OVER HET BESTAAN VAN DE EENHOORN (ALTHANS, IN DE BIJBEL)

In december 2012 kwam het staatspersbureau van Noord-Korea met een bijzonder persbericht (lees het hier). Archeologen zouden namelijk het hol van een eenhoorn hebben gevonden. Hier in het westen werd dit nieuws lacherig ontvangen, want de eenhoorn is immers een mythisch dier wat slechts bestaat in de fantasie van jonge meisjes. Of toch niet? Het fabelachtige paard wordt namelijk meerdere keren genoemd in een invloedrijk westers boek. De Bijbel!

De eenhoorn in de Bijbel

De aanwezigheid van de eenhoorn in de Bijbel (Gods woord en daardoor voor gelovigen de absolute waarheid) lijkt onwaarschijnlijk, maar hij wordt echt genoemd. Pak maar een oudere vertaling uit je boekenkast (of gebruikt het internet als je nergens een verstoft exemplaar hebt liggen) en lees met me mee:

  • Numeri 23:22 God heeft hen uit Egypte uitgevoerd; zijn krachten zijn als van een eenhoorn.
  • Numeri 24:8 God heeft hem uit Egypte uitgevoerd; zijn krachten zijn als van een eenhoorn; hij zal de heidenen, zijn vijanden, verteren, en hun gebeente breken, en met zijn pijlen doorschieten.
  • Deuteronomium 33:17 Hij heeft de heerlijkheid des eerstgeborenen zijns osses, en zijn hoornen zijn hoornen des eenhoorns; met dezelve zal hij de volken te zamen stoten tot aan de einden des lands.
  • Job 39:12-13 Zal de eenhoorn u willen dienen? Zal hij vernachten aan uw kribbe? Zult gij den eenhoorn met zijn touw aan de voren binden? Zal hij de laagten achter u eggen?
  • Jesaja 34 : 6 En de eenhoornen zullen met hen afgaan, en de varren met de stieren; en hun land zal doordronken zijn van het bloed, en hun stof zal van het smeer vet gemaakt worden.
  • Psalm 22:22 Verlos mij uit des leeuwen muil; en verhoor mij van de hoornen der eenhoornen.
  • Psalm 29:6 En Hij doet ze huppelen als een kalf, den Libanon en Sirjon als een jongen eenhoorn.
  • Psalm 92:11 Maar Gij zult mijn hoorn verhogen, gelijk eens eenhoorns; ik ben met verse olie overgoten.

Het is opvallend dat de eenhoorn niet wordt beschreven als een mythisch wezen. De Bijbelse eenhoorn is een dier van vlees en bloed. Even echt als de ossen en de leeuwen. Hebben we hier een fout ontdekt in het woord van God, bestaat de eenhoorn echt of is er een andere verklaring?

Verklaringen

De beschrijving van de eenhoorn in de Bijbel is een mysterie en er zijn meerdere verklaringen gegeven voor diens aanwezigheid.

1. Een vertaalfout

Deze theorie gaat uit van een vertaalfout tijdens de vertaling van het Hebreeuws (de oorspronkelijke taal van de Bijbel) naar het Grieks. Het hebreeuwse re’em (wilde stier) werd vertaald met het Griekse monokeroos (de eenhoorn). Er zijn echter ook geleerden die vermoeden dat bewust is gekozen voor de monokeroos tijdens het vertaalproces. Wellicht vonden de vertalers de sterke eenhoorn meer geschikt als metafoor voor de kracht van God dan een gewone wilde stier.

2. De eenhoorn bestond echt!

Een andere verklaring, die met name populair is onder gelovigen, is dat de eenhoorn echt bestond (of bestaat). We weten alleen niet welk dier bedoeld wordt omdat het is uitgestorven (zou hij de Ark gemist hebben?) of omdat we het tegenwoordig onder een andere naam kennen. Ik noem hier een Oryx (een soort spiesbok die vanaf de zijkant gezien slechts één hoorn lijkt te hebben), een neushoorn en een narwal (een walvis met een grote hoorn). En wie weet bestaat de eenhoorn wel. Het is namelijk erg lastig om te bewijzen dat het dier niet bestaat, want voor hetzelfde geld zit hij gezellig met de hele familie in zijn hol. Je weet maar nooit!

Oh, dus daarom bestaan er geen eenhoorns meer!

Oh, dus daarom bestaan er geen eenhoorns meer!

Uit de bijbel, maar niet uit ons hart

Deze verklaringen bleken echter niet voldoende om de aanwezigheid van de eenhoorn in de Bijbel te verklaren. In moderne vertalingen is de eenhoorn namelijk (overeenkomstig met de theorie van de vertaalfout) vervangen door de oeros.

Detail van het 'Maria altaar met de eenhoornjacht', 1506, Dom van Lübecker. Foto: R.R. Beer, Einhorn. Fabelwelt und Wirklichkeit, München 1972, p. 135.

Detail van het ‘Maria altaar met de eenhoornjacht’, 1506, Dom van Lübecker. Foto: R.R. Beer, ‘Einhorn. Fabelwelt und Wirklichkeit’, München 1972, p. 135.

De eenhoorn is hiermee echter niet helemaal uit de christelijke traditie geschrapt. De talloze religieuze kunstwerken met het mythische paard zijn niet zo makkelijk te vervangen. Denk bijvoorbeeld aan de vele afbeeldingen van Maria met eenhoorn in de schoot (het dier zou zijn aangetrokken door haar maagdelijkheid). De eenhoorn blijft dus voorleven in de vele voorstellingen en wij kunnen daar gelukkig nog steeds van genieten!

Houd je ogen goed open en zult merken dat de eenhoorn op de meest onverwachte plekken opduikt (dus niet alleen in meisjesachtige tekenfilms, maar ook tijdens belangrijke toespraken van Britse politici).

Eenhoorns spotten?

Ben je niet zo geïnteresseerd in afbeeldingen van de eenhoorn, maar wil je liever het echter werk zien? Dan kun je een ticket richting het verre Noord-Korea boeken, maar een retourtje Amsterdam voldoet ook. In het Rijksmuseum kun je namelijk drie eenhoorn hoorns bewonderen. Nou ja, eenhoorn, tegenwoordig weten we dat het in werkelijkheid narwal tanden zijn. En dat is eigenlijk ook best bijzonder.

De eenhoorn duikt op tijdens een toespraak van premier Cameron. Foto: refdag.nl

De eenhoorn duikt op tijdens een toespraak van premier Cameron. Foto: refdag.nl

Advertenties

3 thoughts on “Kijk, een eenhoorn!

  1. Pingback: Wit paardje | Een Koud Kunstje

  2. Als ‘brave’ domineesdochter moest ik hier zo hard om lachen. Ik heb de Naardense Bijbel er op nageslagen -de vertaling die het dichtst bij de grondtekst blijft- en helaas… geen eenhoorn te bekennen. Wel reuzen in genesis. Wat een vreemd boek eigenlijk, die bijbel…

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s